Borstkankercentrum

Diagnostiek

Er zijn drie belangrijke onderzoeken van de borst:

• het palperen van de borst (palpatie)
• het echografisch onderzoek van de borst (mammografie)
• het röntgenonderzoek van de borst (mammografie)

Als er bij deze onderzoeken een afwijking in het borstweefsel wordt gevonden, moet dit worden onderzocht door middel van een biopsie (weefselafname). In bijna alle gevallen is dit mogelijk door middel van een zogenaamde punchbiopsie.

Het klinisch onderzoek van de borst (en de oksels) bestaat uit twee delen:

Inspectie

De arts bekijkt de borst om veranderingen in de huid of inhammen te herkennen. De arts zal u hierbij zeker ook vragen uw armen op te heffen, omdat sommige veranderingen alleen zo te herkennen zijn.

Palpatie

Het betasten van de borst en de oksels (palpatie) dient om weefselveranderingen (zogenaamde knobbeltjes) op te sporen. Als u een knobbeltje in uw borst voelt, betekent dit niet automatisch dat u kanker heeft, want er zijn veel goedaardige knobbeltjes. Een knobbeltje moet altijd verder worden onderzocht (zie hiervoor mammografie/mammasonografie en weefselmonster).

Deze onderzoeken moet u ook regelmatig zelf uitvoeren. Laat uw gynaecoloog u laten zien waar u daarbij op moet letten. Mammografie en mammasonografie worden gebruikt om een opvallende bevinding bij het palperen nader te onderzoeken. Met deze onderzoeken kan worden vastgesteld of het eerder om een goedaardig of een kwaadaardig knobbeltje gaat. Een andere toepassing van deze onderzoeken is preventie, om eventuele weefselveranderingen op te sporen voordat ze voelbaar zijn.

Mammografie

De mammografie is een röntgenfoto van de borst. Hiermee kunnen veranderingen in het borstweefsel zichtbaar worden gemaakt. Juist de kleinste veranderingen, zoals de zogenaamde "microcalcificaties", kunnen zo in een zeer vroeg stadium worden opgespoord. Hierdoor kunnen de voorstadia van een kankerziekte al worden herkend en behandeld.

Mammasonografie

Mammasonografie is een echografisch onderzoek van de borst en de oksel. Ook hierbij kunnen veranderingen in het borstweefsel en de lymfeklieren in de oksel in beeld worden gebracht. Vooral bij jonge vrouwen is het borstweefsel erg dicht, waardoor een mammografie moeilijk te beoordelen is. Hier is echografie een belangrijke onderzoeksmethode. Cysten in de borst kunnen door middel van echografie duidelijk worden geïdentificeerd.

Chirurgische behandeling

Het merendeel van de vrouwen met borstkanker kan tegenwoordig borstsparend worden geopereerd. Daarbij worden de tumor zelf, de directe omgeving en een deel van de lymfeklieren uit de oksel verwijderd. Verder onderzoek van het tumorweefsel laat zien hoe groot de kans is dat de ziekte terugkomt of dat er uitzaaiingen ontstaan, en of een systemische behandeling in de vorm van chemotherapie of hormoontherapie nodig is. 

Bij een borstsparende operatie is in ieder geval een aansluitende bestraling nodig, minder vaak ook na een borstamputatie. Of een borstsparende operatie mogelijk is, hangt onder andere af van de locatie en de grootte van de tumor in verhouding tot de borstomvang. Mocht een volledige borstamputatie echter noodzakelijk zijn, dan betekent dit geenszins het verlies van de lichamelijke integriteit, aangezien de geamputeerde borst kan worden gereconstrueerd. Deze reconstructie van de borst kan tijdens dezelfde operatie – of op een later tijdstip – worden uitgevoerd. 

De plastische chirurgie heeft de afgelopen jaren verschillende technieken ontwikkeld waarmee de vorm van de borst kan worden nagebootst, zonder dat dit een negatieve invloed heeft op het ziekteverloop van de patiënte. De reconstructie vindt plaats door het inbrengen van siliconenimplantaten of prothesen zonder siliconenvulling, of met eigen spier- en huidweefsel.

Sinds enige tijd worden nieuwe operatietechnieken toegepast waarmee lymfeklieren nog zorgvuldiger en gerichter kunnen worden verwijderd. In wetenschappelijke studies is en wordt onderzocht of men in de toekomst alleen nog de eerste lymfeklieren hoeft te verwijderen die door de lymfestroom vanuit de borst worden bereikt, als representatieve lymfeklieren. Het gaat hierbij om de zogenaamde „sentinel- of wachtlymfeklieren“. Ze worden gemarkeerd met behulp van kleurstoffen of radioactieve stoffen, die vóór de operatie in de omgeving van de tumor worden geïnjecteerd, zodat ze tijdens de operatie gericht kunnen worden verwijderd. Met behulp van beeldvormende technieken worden de zo gemarkeerde lymfeklieren tijdens dezelfde operatie verwijderd en onderzocht op tumorcellen. Als er geen tumorcellen worden aangetroffen, zou in de toekomst kunnen worden afgezien van de standaard verwijdering van verdere lymfeklieren uit de oksel.

Stralingstherapie

Stralingstherapie is een integraal onderdeel van de behandeling van borstkanker. Deze wordt toegepast na borstsparende operaties en, afhankelijk van het stadium, na mastectomieën om het risico op een lokaal recidief te minimaliseren. De behandeling vindt dagelijks plaats, meestal poliklinisch, en strekt zich uit over een totale periode van ongeveer vijf tot zes weken. Wij werken samen met alle bestralingsklinieken in de omgeving, zodat deze noodzakelijke behandeling dicht bij huis kan plaatsvinden.

Het doel van de behandeling is een hoge effectiviteit te bereiken met zo min mogelijk schade aan gezond weefsel. Het ontzien van de huid en het behouden van een goed cosmetisch resultaat zijn daarbij essentiële aspecten. De bestraling vindt plaats op een lineaire versneller met behulp van zogenaamde ultraharde röntgenstralen. Afgestemd op de individuele lichaamscontouren van elke patiënte wordt aan het begin van de therapie een optimale dosisverdeling berekend vanuit fysisch en medisch oogpunt.

Medicamenteuze therapie

De medicamenteuze tumortherapie omvat alle mogelijkheden van chemotherapie en hormoontherapie. De zogenaamde hooggedoseerde chemotherapie wordt uitgevoerd in samenwerking met de Kliniek voor Interne Geneeskunde en Polikliniek (tumoronderzoek). Verder worden medicijnen gebruikt die tot doel hebben de levenskwaliteit van patiënten met een vergevorderd tumorstadium en onder chemotherapie te verbeteren. Ook worden innovatieve immunologische antilichaamtherapieën toegepast voor de gerichte activering van het lichaamseigen afweersysteem tegen tumorcellen. De vaststelling van een eventueel noodzakelijke medicamenteuze therapie vindt plaats in de interdisciplinaire tumorconferentie.